گیاهان از برترین موجودات آفرینش هستند که علاوه بر زیبایی های طبیعی، دارای خواص دارویی و مفید برای سلامتی نیز هستند. با مطالعه تاریخچه داروهای گیاهی پی به این بردیم که آنها توانایی التیامبخشی به دردهای گوناگون را دارند. بهعلاوه سلامت جسمی، روحی و روانی را نیز تقویت میکنند. مطالعات انجام شـده در اوایل قرن ۲۱ نشان داد که ۱۱% از ۲۵۲ داروی گیاهی مورد تایید سازمان بهداشت جهانی، جزء گیاهان گلدار دارویی معرفی میشوند. بهطوریکه داروهایی آرامبخشی مانند کدئین و مورفین نیز حاوی ترکیبات گیاهی میباشند. از طریق فروشگاه ام سی دو شما میتوانید نمک دریایی و نمک صورتی خرید کنید که مانند گیاهان دارویی از خواص بسیار زیادی برخوردار هستند.
در اکثر مواقع گیاهان دارویی در کنار سایر مراحل درمانی مصرف میشوند و راهحلی کاملی برای رفع بیماری نیستند. ضمن اینکه برخی از آنها دارای خطرات و عوارض جانبی مشابه داروهای تولیدی هستند و نباید به طور خودسرانه مصرف شوند.
در حالت کلی مصرف اکثر گیاهان دارویی و دمنوشها راهحلی بیضرر برای بهبود سلامت بدن معرفی شـده است. با مطالعه تاریخچه گیاهان، به راحتی میتوان با نحوه اثربخشی هر گیاه و خواص دارویی بالقوه آن آشنا شد. بنابراین توصیه ما این است که قبل از مصرف هر داروی گیاهی، با یک وبگردی کوتاه از فواید و مضرات آن گیاه مطلع شوید.
به یاد داشتـه باشید که نوزادان و کودکان و زنان باردار و شیرده جزء افراد آسیبپذیر و در معرض خطر هستند. بنابراین از مصرف خوسرانه گیاهان دارویی برای آنها بهشدت بپرهیزید.
دانشمندان با انجام مطالعات فراوان روی گیاهان و بررسی خاصیت دارویی آنها به حقایقی دست یافتـهاند که در ادامه آنها را به اشتراک میگذاریم. آنها لیست جامعی از گیاهان دارویی با کیفیت و دارای ارزش غذایی بالا را تهیه کردهاند که شامل موارد زیر است:
خواص دارویی سیر در سراسر جهان شناختــه شـده است و در آشپزی کاربرد زیادی دارد. از مهمترین خواص سیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در حالت کلی سازمان غذا و دارو (FDA) سیر را بیخطر میداند. با این حال این ماده غذایی میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد و نباید با وارفارین، (رقیقکننده خون) استفاده شود. به همین جهت از مصرف مقادیر بالای آن قبل از عملهای دندانپزشکی یا جراحی ممانعت کنید.
دانه کتان که به صورت روغن نیز موجود است، یکی از انتخابهای مطمئن در میان مکملهای غذایی گیاهی است. دانه کتان امروزه به دلیل فعالیت آنتی اکسیدانی و فواید ضد التهابی آن، بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. بسیاری از مردم دانه کتان را به بلغور جو دوسر و اسموتیها اضافه و به شکل قرص، روغن و آرد نیز مصرف میکنند.
برای استفاده آسان از بذر کتان میتوانید دانههای آسیاب شـده آن را روی غلات یا سالاد بپاشید. همچنین در غلات داغ، انواع خورشتها، نانهای خانگی یا اسموتیها نیز آنها را اضافه کنید. دانه کتان میتواند در موارد زیر مفید باشد:
زنجبیل بیشتر به عنوان گیاهی برای تسکین حالت تهوع شناخته میشود. مطالعات حاکی از آن است که با مصرف زنجبیل، حالت تهوع ناشی از بارداری و شیمی درمانی نیز تسکین مییابد. همچنین بهعنوان یک عامل ضد سرطان با اثرات ضد التهابی و آنتی اکسیدانی قوی شناختـه میشود.
عوارض جانبی این گیاه شامل نفخ، گاز معده، سوزش سر دل و حالت تهوع در افراد خاص است.
زردچوبه که منشا آن کشور هند است، خواص ضد سرطانی دارد و از جهشهای DNA جلوگیری میکند. این گیاه یک ضد التهاب قوی است که افراد مبتلا به آرتریت نیز از آن به صورت موضعی استفاده میکنند. حدود ۴۰۰۰ سال است که در سرتاسر جهان این ادویه معطر در پخت و پز بسیار استفاده میشود.
زردچوبه میتواند برای موارد زیر نیز مفید واقع شود:
گل بابونه که در اصطلاح یک گیاه همهکاره نامیـده میشود، تسکیندهنده اضطراب و آرامش است. این گیاه برای بهبود زخم و کاهش التهاب یا تورم نیز کاربرد دارد. معمولا این گیاه را به شکل چای و دمنوش یا کمپرس استفاده میکنند. امکان دارد استفاده از گیاه بابونه منجر به افزایش خوابآلودگی ناشی از داروها شود. همچنین امکان تداخل این گیاه با برخی داروها نیز وجود دارد.
بابونه برای درمان تحریکات پوستی ناشی از درمانهای سرطان با تشعشع نیز موثر است. این گیاه به شکل کپسول برای کنترل استفراغ در طول شیمی درمانی نیز استفاده میشود.
گیاه بابونه در درمان بیماریهای زیر موثر است:
اکیناسه گلهای مخروطی زیبا و بنفش است که در باغچهها به صورت پراکنـده دیـده میشود. این شکوفه ها از سالیان دراز به عنوان دارو به شکل چای، آب میوه و عصاره استفاده میشود. در اصل گیاه اکیناسه در پیشگیری یا کوتاه نمـودن دوره سرماخوردگی موثر است. این گیاه نسبتاً بیخطر، در درمان عفونتهای تنفسی و سرماخوردگی مفید واقع میشود.
در حالت کلی گیاه اکیناسه برای بهبود بیماریهای زیر مفید است:
عصاره برگ جینکو برای درمان انواع بیماریها مانند آسم، برونشیت، خستگی و وزوز گوش استفاده میشود. همچنین برای بهبود حافظه و جلوگیری از زوال عقل و سایر اختلالات مغزی نیز کاربرد دارد. توجه داشتـه باشید که فقط از عصاره برگهای این گیاه استفاده کنید. زیرا دانههای آن حاوی سمی است که منجر به تشنج و در مقادیر زیاد مرگ میشود. از عوارض جانبی این گیاه میتوان به سردرد، ناراحتی معده، سرگیجه و واکنش آلرژیک اشاره کرد.
برخی از اطلاعات نشان میدهند که گیاه جینکو خطر خونریزی را افزایش میدهد. بنابراین از استفاده این نوع از گیاهان دارویی همزمان با داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، ضد انعقاد خون، ضدتشنج یا ضد افسردگی سه حلقهای بپرهیزید.
جالب است بدانید که درخت جینکو یک فسیل زنده محسوب میشود و فسیلهای آن به ۲۷۰ میلیون سال پیش میرسد. درختان جینکو میتوانند تا ۳۰۰۰ سال عمر کنند.
از جمله خواص گیاه جینکو به موارد زیر میتوان اشاره کرد:
گل مغربی زرد علائم PMS و بیماریهای پوستی مانند اگزما را کاهش میدهد. مطالعات عدیدی خواص ضد التهابی روغن گل مغربی را تائید و آن را جزء بهترین گیاهان دارویی جهان معرفی کردهاند. این داروی گیاهی به درمان بیماریهایی مانند درماتیت آتوپیک و نوروپاتی دیابتی نیز کمک میکند.
حقیقت جالب این است که گلهای مغربی را گل ماه نیز مینامند؛ زیرا با شروع غروب خورشید شکوفا میشوند. از فواید روغن گل مغربی میتوان به بهبود بیماریهای زیر اشاره کرد:
درخت چای که بومی استرالیا است، روغنی تولید میکند که در رفع بیماریهای پوستی از جمله آکنه خفیف و شوره سر مفید است. امروزه در اکثر محصولات مراقبتی پوست و کرمها از روغن درخت چای استفاده میشود. به یاد داشتـه بشید که روغن درخت چای در صورت مصرف خوراکی سمی است و اصلا توصیه نمیشود.
روغن درخت چای خواص ارزشمندی در جهت بهبود مشکلات زیر دارد:
مطالعات نشان میدهند که مصرف منظم عصاره هسته انگور اثرات ضد سرطانی و رشد سلولهای سرطانی را متوقف میکند. این گیاه مزایای سلامتی قوی بسیاری دارد که کاهش کلسترول LDL (بد) و کاهش علائم گردش خون ضعیف در وریدهای پا از جمله آنها است. این گیاه در بهبود فشار خون نیز موثر واقع میشود، اما ممکن است جذب آهن را کاهش دهد.
اسطوخودوس گل بنفش معطری است که خواص ضد اضطراب آن در جهان شناختـه شـده است. بنابراین جزء گیاهان دارویی ضد افسردگی نیز معرفی میشود. مطالعات انجامشده نشان دادند که گیاه اسطوخودوس به طور مستقیم بر خلق و خو و عملکرد شناختی نیز تأثیر میگذارد. اخیراً کشف شـده است که اسطوخودوس فواید ضد التهابی نیز دارد.
از فواید اسطوخودوس میتوان به بهبود مشکلات زیر اشاره کرد:
| نام گیاه دارویی | خواص گیاه دارویی | طریقه مصرف گیاه دارویی |
| آلوئه ورا | تقویت کننده بدن، تمیز کننده روده، رفع یبوست، تقویت جهاز هاضمه و سوء هاضمه، درمان آسم، بهبود سرفه، کمک به ایجاد عادت ماهیانه، درمان صرع، تسکین دردهای رماتیسمی، اثر ضد کرم، تصفیه خون، درمان زخم معده، درمان سوختگی و یا مجروح شدن، درمان خارش و گزیدگی حشرات، درمان اگزما، درمان اسهال خونی، رفع ریزش مو، رفع گرفتگی کبد، التیام زخم، بهترین کرم مرطوب کننده، درمان سرطان، کنترل قند برای بیماران قندی. | به صورت خوراکی، ژل و ماسک درمانی |
| آویشن یا آویشن باغی | ضد سرفه و خلط آور و ضد اسپاسم، ضد عفونی کننده بدن، هاضم غذا، ضد بو، ضد تشنج، درمان پیچش روده و اسهال، تصفیه کننده خون، درمان بیخوابی، درمان جهاز هاضمه، ضد تشنج، ضد صرع و ضد نفخ، تقویت بینایی و معده | دم کرده و لوسیون |
| آویشن شیرازی | هضم کننده غذا، ضد سرفه و ضد بو، تسکین تشنج | دم کرده و دمنوش |
| انار | ملین، مفید برای بیماریهای مجاری ادراری، افزایش ترشح صفرا، رفع اسهال، خونساز، تصفیه کننده خون، تقویت کبد و یرقان، تقویت کلیه برای سالمندان، شاداب کننده رنگ صورت، صدا را باز و گرفتگی صدا را برطرف میکند. | جوشانده، دم کرده، میوه تازه و … |
| اسطوخودوس یا لاوندر | رفع گرفتگی، تقویت کننده معده، ادرار آور، عرق آور و کاهش دهنده تب، ضد تشنج، تقویت کننده عمومی بدن، از بین برنده کرمهای معده و روده، رفع بیماریهای سینه و درمان سرفه، موثر بر زکام، رفع کننده بیماریهای مجاری ادراری، جهت رفع خواب رفتگی در دست و پا، رفع زردی، رفع حالت تهوع، درمان ضعف اعصاب، رفع طپش قلب، بهبود آسم، رفع کننده ترشحات زنانه | دم کرده، اسانس، کمپرس |
| انگور | متعادل کردن اخلاط بدن، مقوی و مغذی، تصفیه خون، صاف و تمیز کردن سینه و ریه، رفع یبوست، درمان ورم معده و روده، درمان سل و سیاه سرفه، درمان اسهال خونی، درمان نقرس | دم کرده، آبغوره، هسته انگور، میوه |
| اسفناج | رفع ورم روده، رفع ورم ریه، ملین و ضد یبوست، خنک کننده بدن، مفید برای کاهش وزن و لاغری، موثر در رفع تشنگی، درمان ورم و درد گلو، پیشگیری از سرطان، کاهش کلسترول خون، سم زدایی و پاکسازی بدن، افزایش ترشحات لوزالمعده، تقویت کننده اعصاب، درمان رماتیسم و نقرس، افزایش شیر در زنان شیرده، افزایش گلبولهای قرمز خون | سبزی تازه، پخته |
| انبه | مقوی و تقویت کننده بدن، تقویت کننده قوای جنسی، درخشان کننده رنگ صورت، خوش بو کننده دهان، ادرار آور، رفع یبوست، تمیز کننده خون، رفع بوی بد بدن، کاهش حرارت و تب بدن، رفع اسهال، درمان سردرد و تنگی نفس و سرفه، درمان بواسیر، رفع کننده عطش | میوه تازه، آبمیوه، |
| بومادران | کاهش فشار خون، بهبود نارسایی های کیسه صفرا، افزایش ادرار، دفع سنگ کلیه، بادشکن، تب بر | دمنوش، تنتور، شیره گیاه، اسانس |
| بابونه | تقویت کننده اعصاب و قوای جنسی، تقویت کننده مغز، ادرار آور و قاعده آور، افزایش ترشح شیر در مادران شیرده، درمان سردرد و میگرن، درمان کمی ترشحات عادت ماهیانه، تببر و تسکین درد، تقویت کننده معده، درمان بیاشتهایی، رفع ورم معده، درمان کم خونی، دفع کرم معده و روده، رفع زردی، تسکین دردهای عادت ماهیانه، ضد آلرژی. | چای یا دمکرده، روغن، اسانس |
| بادام شیرین | ملین، نرم کننده سینه، درمان زخم روده و مثانه، درمان اسهال، تقویت کننده معده، قابض، تقویت نیروی جنسی، افزایش و تولید اسپرم، نرم کننده، ضد التهاب، رفع اگزما. | دانه، روغن، چغاله، دمکرده |
| بادام تلخ | این گیاه دارویی برای تنگی نفس، بهبود سرفه و ورم ریه بسیار مفید است. | روغن، دم کرده ریشه، اسانس |
| جو دوسر (یولاف) | کاهش کلسترول خون، تقویت اعصاب، ضد عفونی کننده بدن، تقویت بدن، ادرار آور و ملین، رفع یبوست، تقویت کننده قلب و خون، تسکین کننده درد، دفع کننده سنگ کلیه و مثانه، تقویت قلب، متعادل کننده قند خون، بهترین دارو برای زوده بزرگ، کاهش دهنده وزن، درمان اگزما، رفع کمردرد، درمان پهلو درد و اسپاسم عضلانی، پیشگیری از سرطان. | جوشیده، آرد شده |
| جو | غذای مقوی برای افراد ضعیف، دارای خاصیت نرم کننده، بهبود تب، بهبود بیماریهای کبدی و اسهال، درمان اسهال خونی، درمان بواسیر، درمان ورم کلیه و مثانه، مفید برای نقرس، بهترین غذا برای دوران نقاهت، جلوگیری از سرطان. | ماء الشعیر، مالت جو یا سمنو، پوست کنده |
| حنا | درمان بیماریهای قارچی پوستی در قارچهای عامل گچلی و تخفیف دردهای روماتیسمی، رنگ کننده پوست و مو، قابض، تسکین سردرد، دهان شویه. | پودر آن به عنوان رنگ مو و مخلوط به صورت پماد درمانی |
| خرما | برطرف کننده سرفه، تمیز کننده بدن از سموم، تنظیم دستگاه ادراری، درمان نازایی، تقویت معده، سرفه، گلو درد، تقویت ریه و طحال ضعیف، خرمای سبز و کال اثرات زیادی بر بدن دارد از جمله: تقویت اعمال جنسی، انرژیزا. | میوه، پودر هسته، شربت گیاه |
| ختمی | ملین، رفع یبوست، رفع بیماریهای تنفسی، بهبود سرفه های خشک، رفع گلو درد، تنظیم عادت ماهیانه، از بین بردن دمل، بهبود ورم پستان، بهبود ورم معده، درمان درد سیاتیک، رفع رعشه، درمان ورم بناگوش و … | خیسانده ریشه، دم کرده، ضماد |
| خیار | ادرار آور، تصفیه کننده خون، خارج کننده سنگ کلیه و صفرا، ضد کرم، درمان عطش، ملین، تامین رطوبت، کاهش وزن، کاهش قند خون، سلامت دستگاه گوارش، | میوه تازه |
| دارچین | تقویت عمومی بدن، بهترین دارو برای باز یافتن انرژی، افزایش و بازیافتن نیروی جنسی، گرم کننده کلیه، رفع ضعف کمر و پاها، درمان کم خونی، تحریک عضلات رحم و کمک به زایمان در زایمانهای سخت، بهترین داروی دردهای عضلانی، کاهش تب، باز کردن رگها و بهبود گردش خون در بدن، افزایش ایمنی بدن، ضد میکروب، ضد باکتری، ضد قارچ ، ضد ویروس و انگل، تمیز کننده معده، آرام کننده و تقویت کننده معده. | چای، پودر |
| رزماری | درمان اضطراب، درمان سردرد، درمان میگرن، درمان فشار خون، درمان نفخ، درمان بیاشتهایی، ادرار آور، ضد نفخ، ضد التهاب و درد موضعی، به صورت موضعی به عنوان مسکن در دردهای عضلانی و بیماریهای روماتیسمی | روغن |
| ریحان | ضد تشنج، مقوی، مدر، بهبود میگرن و سردرد عصبی، تقویت هاضمه، درمان بیخوابی، برونشیت، درمان اسهال، تب بر، معرق، درمان ورم کلیه و ترشحات زنانه | گیاه تازه، دم کرده، |
| رازیانه | اشتها آور و تقویت کننده معده، ضد نفخ، قاعده آور، ادرار آور، رفع حالت تهوع، تقویت بینایی، رفع آسم، رفع سرفه و تنگی نفس، فعال کردن مغز، رفع دردهای مفاصل، اشتها آور، افزایش دهنده شیر در زنان شیرده، قاعده آور، ملین و مسهل، رفع حالت تهوع، رفع آسم و تنگی نفس | گیاه تازه، تخم گیاه |
| زرشک | قابض، تقویت کننده قلب و کبد، درمان بواسیر خونی، رفع خونریزی، رفع بیماریهای کبدی، صفرابر، صفرا بر و مسهل، پاک کننده و تقویت کننده کبد، تنظیم اعمال دستگاه گوارش، رفع سوء هاضمه، رفع بیاشتهایی، رفع یبوست، درمان یرقان و زردی، رفع نقرس و رماتیسم، درمان واریس، درمان بواسیر، درمان کبد بزرگ، رفع سوزش ادرار، کاهش فشار خون، درمان ورم طحال و … | جوشانده، تنتور، دم کرده |
| زردچوبه | باز کردن گرفتگی و انسداد کبد، تمیز کردن کبد، بهترین داروی ضد تورم، بادشکن، تصفیه کننده خون، تببر، محرک و انرژی زا، افزایش گردش خون، حل کردن لخته خون در بدن، درمان کمر درد و پشت درد، درمان سینه درد، درمان اسهال و اسهال خونی، درمان رماتیسم، درمان سل، درمان سرفه، دفع سنگ کلیه، دفع سنگ کیسه صفرا، جلوگیری از سرطان. | پودر، دم کرده، چاشنی |
| زنجبیل | رفع حالت تهوع، رفع حالت استفراغ و دل به هم خوردگی، از بین بردن کرم و انگل معده، بهترین دارو برای خانمهایی که عادت ماهانه آنها عقب افتاده، داروی سرماخوردگی و گلو درد، تقویت معده و بدن، بادشکن و ضد نفخ. | گیاه خشک شده، چای، تنتور، شربت، کمپرس |
| زیره | قابض، ضد تشنج، رفع بیماری صرع، تقویت معده، ادرار آور، دفع گاز معده، قاعده آور، عرق آور، جلوگیری از خونریزی بینی، درمان درد دندان، درمان برونشیت، رفع سوء هاضمه، رفع ترشحات زنانگی، تحریک کننده اشتها. | دم کرده، روغن یا اسانس، پودر |
| زیتون | نرم کننده، صفرابر، کرم کش، دفع سنگ کیسه صفرا، درمان نقرس و رماتیسم، دفع امراض قلبی، پاکسازی معده و اشتها آور، افزایش اسپرم، کاهش کلسترول، تقویت حافظه، کنترل دیابت، | پرورده، تازه، روغن، دم کرده، |
| سیاهدانه یا سیاه دانه | جلوگیری از کرم خوردگی دندان، افزایش شیر در زنان شیرده،ضد نفخ، قاعده آور، ادرار آور،تقویت کننده بدن، رفع درد، تمیز کننده خون، رفع یبوست، گرم کننده بدن، از بین برنده رطوبت بدن، ضد سم و ضد مسمومیت، رفع سرفه، تسکین درد سینه، درمان ناراحتی تنفسی، درمان یرقان و ناراحتی طحال، درخشان کننده رنگ صورت، از بین بردن کرم و انگل معده و روده، دفع سنگ کلیه و مثانه، درمان زکام، افزایش نیروی جنسی، درمان بواسیر، دفع کننده اخلاط زیان آور، درمان سردردهای مزمن، درمان خونریزی ریه و استفراغ خونی، ضد یرقان، درمان ناباروری، افزایش میل جنسی، درمان جوشهای چرکی و ناراحتیهای پوستی، کاهش وزن و پیشگیری از ابتلا به انواع سرطان | دمکرده، روغن |
| سیب | پاکسازی بدن، رفع اسهال، درمان روده تنبل، سرفه و گرفتگی صدا، رفع یبوست، ادرار آور، ملین، رماتیسم، اشتها آور، تقویت هاضمه، کاهش وزن، زیبایی پوست و رفع چین و چروک، | شربت، آبمیوه، میوه تازه، پخته، دم کرده |
| صبر زرد یا آلوئه ورا | تقویت کننده بدن، تمیز کننده روده، رفع یبوست، تقویت جهاز هاضمه، درمان آسم، بهبود سرفه، رفع سوء هاضمه، کمک به ایجاد عادت ماهیانه، درمان صرع، تسکین دردهای رماتیسمی، اثر ضد کرم، تصفیه خون، درمان زخم معده، درمان سوختگی و یا مجروح شدن، درمان خارش و گزیدگی حشرات، درمان اگزما، درمان اسهال خونی، رفع ریزش مو، رفع گرفتگی کبد، التیام زخم، بهترین کرم مرطوب کننده، درمان سرطان، کنترل قند برای بیماران قندی. | به صورت خوراکی، ژل و ماسک درمانی |
| فندق | درمان بیماری قندی، تقویت کننده بدن، تقویت کننده روده و معده، تقویت نیروی جنسی، دفع کننده سموم از بدن، رفع سرفه مزمن، افزایش دهنده فشار خون. | میوه، دمکرده پوست و ریشه و گل |
| کاسنی | مقوی معده، تصفیه کننده خون، ادرار آور، محرک صفرا، ملین، تب بر، مقوی جهاز هاضمه، قاعده آور، دفع سموم، اشتها آور، ضد میکروب و مسهل. | جوشانده |
| کتیرا | در طب قدیم از این گیاه جهت مداوای سرفه، برطرف کردن گرفتگی به خشونت صدا توصیه شده است. افزون بر آن مالیدن آن بر روی مو را مانع شقه شدن آن میدانستند. این گیاه کمی ملین و مسهل نیز هست. | عصاره گیاه در مصارف داروسازی، آرایشی و بهداشتی |
| کنجد | موثر برای چاق شدن، تقویت کننده نیروی جنسی، رفع گرفتگی صدا، نرم کننده معده و روده، تقویت کننده رشد مو، ادرار آور و قاعده آور، کاهش دهنده فشار خون، ضد رماتیسم، تقویت کننده بدن، درمان بواسیر، رفع ناراحتی کیسه صفرا. | دانه و روغن |
| کدو | ملین، ادرار آور، رفع یبوست و سوء هاضمه، تمیز کننده رگهای بدن، مفید برای یرقان، کاهش تب، خونساز، تسکین سردرد، درمان گوش درد، درمان درد سینه و سرفه، رفع التهاب معده، کبد و کلیه، درمان بواسیر و خونریزی معده و روده، پیشگیری از سرطان. | پخته گیاه و تخم گیاه |
| کرچک | ملین و مسهل، درمان آرتروز و درد مفاصل و عضلات، مشکلات پوستی، درمان آکنه، پاکسازی عمقی پوست، رفع چین و چروک، درمان یبوست، تسکین میگرن، درمان درد قاعدگی، رفع میخچه | روغن |
| گزنه | تقویت مو، جلوگیری از ریزش مو، تقویت دستگاه هاضمه، افزایش ادرار، درمان بیماری های قندی، بند آوردن خون،افزایش شیر در زنان شیرده، رفع خونریزی رحمی در بین دو عادت ماهیانه، درمان خونریزی از بینی، رفع اخلاط خونی، رفع بیماریهای پوستی، تقویت حرکات روده و معده، درمان کم خونی، افزایش تعداد گلبول های قرمز خون، عرق آور، نرم کننده ورمهای سفت، پاک کننده اخلاط سینه و ریه و معده، تقویت نیروی جنسی، رفع گرفتگی کبد، رفع تنگی نفس، التیام زخمها، رفع کهیر، کاهش درد نقرس، کاهش فشار خون، رفع ناراحتی های کلیه، از بین بردن کرم معده و روده، درمان بواسیر، درمان روماتیسم | دم کرده، جوشانده |
| گل قاصدک یا قاصد | درمان بیماریهای کبدی، قابض و تقویت کننده معده، قاعده آور، خنک کننده و معرق، افزایش ترشح صفرا، ازدیاد شیر در زنان شیرده، درمان زخم و آبسه، تصفیه کننده خون، درمان بیماریهای مزمن کبد و رفع سنگ کیسه صفرا، رفع التهاب و ورم مجرای صفرا، کاهش کلسترول خون، درمان اگزما و بیماریهای پوستی، درمان روماتیسم و نقرس، درمان واریس و چاقی و رفع سلولیت، درمان کم خونی، درمان دیابت، دفع اوره، درمان سودا، ادرار آور بسیار قوی. | شیره تازه گیاه، دم کرده |
| گل گاوزبان | آرام کننده اعصاب، عرق آور، ادرار آور، تقویت کننده کلیه ها، رفع سرماخوردگی، درمان برونشیت، درمان بی اختیاری دفع ادرار، درمان التهاب و ورم کلیه، درمان سرخک و مخملک، تقویت کننده اعصاب و روان، درمان سرخک و مخملک، نرم کننده شکم و باز کننده کیسه صفرا، درمان اختلال حواس، رفع سرماخوردگی، تصفیه کننده خون، تقویت کننده اعصاب و روان و نشاط آور | دم کرده |
| گشنیز | تقویت بدن، هضم غذا، ادرار آور، قاعده آور، از بین بردن کرمهای معده و روده، رفع زکام، افزایش شیر مادران، تقویت معده، رفع زکام، تقویت کننده قلب، | سبزی تازه، سبزی خشک شده، تخم گشنیز، افشره، اسانس، عرق، دمنوش، |
| لوفا | آلرژیهای فصلی، درمان دردهای موضعی، رفع مشکلات قاعدگی، افزایش شیر در زنان شیرده، تحریک پوست برای تولید سلولهای سالم، بهبود گردش خون در سطح بدن، لایهبردار قوی پوست، از بین رفتن لک و جوش، افزایش چربیسوزی بافتهای چربی پوست. | دم کرده لوفا لیف گیاهی برای لایه برداری پوست |
| لاوندر یا اسطوخودوس | رفع گرفتگی، تقویت کننده معده، ادرار آور، عرق آور و کاهش دهنده تب، ضد تشنج، تقویت کننده عمومی بدن، از بین برنده کرمهای معده و روده، رفع بیماریهای سینه و درمان سرفه، موثر بر زکام، رفع کننده بیماریهای مجاری ادراری، جهت رفع خواب رفتگی در دست و پا، رفع زردی، رفع حالت تهوع، درمان ضعف اعصاب، رفع طپش قلب، بهبود آسم، رفع کننده ترشحات زنانه | دم کرده، اسانس، کمپرس |
| لیمو ترش | درمان رماتیسم، نقرس، یرقان، سرماخوردگی، التهاب، آفتابسوختگی، مالاریا و خونریزی بینی، رفع التهابهای دهان و مخاط، کاهش وزن، رفع بوی بد دهان، کاهش سکته مغزی، تقویت ایمنی بدن، کنترل سرطان، کمک به سلامت قلب و فشار خون، بهبود گوارش، کاهش درد مفاصل، درمان یبوست، ترک کافئین، درمان سنگ کلیه، بهبود عملکرد مغز، تب بر بودن، رفع بوی بد عرق، کاهش خونریزی داخلی، رفع تیرگی پوست، انرژیزایی، از بین بردن لکههای پوستی، کاهش سردرد، مانع پیری زودرس، کاهش سرفه، رفع لکههای روی پوست | میوه تازه، افشره، اسانس، |
| نعناع | بادشکن و از بین برنده گاز معده و روده، تقویت کننده بدن و معده، ضد تشنج، ضد سرفه، بهبود درد سینه با چای این گیاه، قاعدهآور، رفع اسهال، درمان سرماخوردگی و آنفلوانزا، رفع سوء هاضمه و ناراحتیهای معده و روده، رفع ناراحتی اعصاب، رقیق کننده خون، درمان سکسکه و دل به هم خوردگی و استفراغ، رفع تنگی نفس، افزایش ادرار، برای رفع قولنج، رفع دردهای روده و معده و هضم نشدن غذا، به کار انداختن کیسه صفرا و رفع تورم لوله کیسه صفرا، درمان بیماریهای کبد، تمیز کننده صفرا، پایین آورنده کلسترول خون. | سبزی تازه، روغن گیاه، اسانس، کمپرس، چای و دمنوش، پماد |
| یولاف (جو دوسر) | کاهش کلسترول خون، تقویت اعصاب، ضد عفونی کننده بدن، تقویت بدن، ادرار آور و ملین، رفع یبوست، تقویت کننده قلب و خون، تسکین کننده درد، دفع کننده سنگ کلیه و مثانه، تقویت قلب، متعادل کننده قند خون، بهترین دارو برای زوده بزرگ، کاهش دهنده وزن، درمان اگزما، رفع کمردرد، درمان پهلو درد و اسپاسم عضلانی، پیشگیری از سرطان. | جوشیده، آرد شده |
